CÂY ĐỖ QUYÊN

Đỗ quyên còn có tên gọi khác là sơn thạch lựu, ánh sơn hồng, mãn sơn hồng, báo xuân hoa, thanh minh hoa, sơn trà hoa… Đỗ quyên có tên khoa học là Rhododendron simsii Planch thuộc họ đỗ quyên Ericcaceae.

Đỗ quyên là một dạng cây bụi, cao khoảng 2m, có nhiều cành nhánh nhỏ, mọc đứng, vỏ cây có màu xám đen, lá mỏng hình bầu dục hoặc hình trứng ngược. Vào mùa xuân lá cây thường ngắn hơn mùa hè, trung bình lá dài khoảng 3 – 5cm, rộng từ 2cm đến 3cm. Đầu lá thường nhọn và có múi, gốc lá có hình nêm, mặt trên của phiến lá có lông nhưng ít hơn mặt dưới lá. Cuống lá dài khoảng 3 – 5mm và có nhiều lông tơ.

Ảnh minh họa

Hoa đỗ quyên thường mọc thành tán, từ 2 – 6 bông hoa mọc chụm vào nhau ở ngọn cành, hoa có 5 thùy và có nhiều lông tơ, đài hoa dài 4mm. Hoa đỗ quyên có màu hồng hoặc đỏ tươi, đôi khi có màu đỏ thẫm, hình phễu rộng, hoa có chiều dài từ 4cm đến 5cm, bầu hoa có nhiều lông tơ, vòi nhụy không có lông. Quả đỗ quyên có dạng nang hình trứng tròn, kích thước khoảng 8mm có nhiều lông thô.

Cây đỗ quyên thường mọc hoang ở trong rừng các tỉnh miền núi như Lào Cai, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế, Kon Tum… Cây thường ra hoa vào khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 4 sau đó kết quả và quả chín từ tháng 8 đến tháng 10. Ngày nay nhiều nơi còn trồng đỗ quyên để làm cảnh. Hoa có màu sắc tươi sáng nên nhiều người yêu thích.

Đông y thường sử dụng đỗ quyên để làm một vị thuốc, các bộ phận của cây được dùng làm thuốc bao gồm: Hoa, lá, rễ, hạt đỗ quyên. Hoa thường được thu hái vào thời điểm từ tháng 2 đến tháng 4 khi hoa nở rộ, lá thường hái vào mùa hè, rễ cây có thể lấy quanh năm. Vị thuốc từ đỗ quyên có thể dùng tươi hoặc phơi khô.

Theo y học hiện đại, lá đỗ quyên có chứa một số chất như: Flavonoid, rhodotoxin, sparassel. Hoa đỗ quyên chứa: rhodomollin III, carotene -5, 6-epoxid, lutein, gossypetin -6- glatactosid, lycopene, 2 loại chất độc là andromedotoxin, ericolin. Quả đỗ quyên có chứa rhododendrotoxin I, II, rhodojaponin I, andromedotoxin, ericolin, sparassol. Tất cả các bộ phận của cây đỗ quyên đều có chứa 3 diterpen là rhodomolein I, II, III.

Theo đông y, hoa đỗ quyên có vị chua, ngọt, tính ấm có tác dụng hoạt huyết, điều kinh, khư phong thấp. Rễ đỗ quyên có vị chua ngọt, tính ấm, có tác dụng chỉ huyết, khu phong, chỉ thống. Lá đỗ quyên có vị chua, tính bình thường được sử dụng thể thanh nhiệt, giải độc, chỉ huyết.

Hoa, quả, rễ cây đỗ quyên thường được sử dụng để điều trị một số bệnh phụ khoa như: Kinh nguyệt không đều, bế kinh, băng lậu, các bệnh phong thấp sưng đau, trĩ xuất huyết, thổ huyết, chảy máu mũi. Lá đỗ quyên thường được dùng để trị các trường hợp mụn nhọt, xuất huyết do ngoại thương, mề đay…

Một số bài thuốc từ đỗ quyên

Bài thuốc từ hoa đỗ quyên

-Bài thuốc chữa rong kinh: Dùng 60gr hoa đỗ quyên đem sao với rượu rồi sắc uống.

– Chữa kinh nguyệt không đều, cơ thể khô gầy: Dùng 5 bông hoa đỗ quyen, 5 lạng gan lợn, 1 củ hành ta, ½ thìa rượu trắng, gia vị.  Gan lợn làm sạch, thái miếng vừa ăn. Gan lợn cho vào xào cùng với hành, thêm rượu cho bớt hôi, thêm 3 bát nước vào nấu đến khi nước sôi thì cho hoa đỗ quyên vào, nêm gia vị vừa ăn. Có thể ăn hằng ngày, ăn liên tục trong nhiều ngày có tác dụng hoạt huyết, giúp điều hòa kinh nguyệt.

– Bài thuốc điều kinh, trừ phong thấp: Lấy 3 bông hoa đỗ quyên, đem tách rời từng cánh hoa rồi sửa sạch, để ráo nước rồi đem hãm như hãm trà để uống. Nên dùng nước đun sôi kỹ, nóng già để hãm. Có thể uống hằng ngày thay trà.

– Bài thuốc chữa khí hư ra nhiều: Mỗi lần dùng 1 bông hoa đỗ quyên và 2 bộ móng lợn. Hoa đỗ quyên rửa sạch, bỏ nhụy hoa. Móng lợn rửa sạch, bổ đôi, chặt miếng vừa ăn. Cho móng lợn vào nồi hầm cùng với hoa đỗ quyên thêm 4 bát nước, đun nhỏ lửa trong khoảng 30 phút là được. Ăn hết cả móng lợn và hoa đỗ quyên, sau đó uống nước, làm liên tục trong vài ngày tình trạng khí hư ra nhiều sẽ giảm.

– Trị chứng mệt mỏi bồn chồn: Dùng 8gr hoa đỗ quyên và 8gr hoa hồng để hãm như hãm trà lấy nước uống hằng ngày

Bài thuốc sử dụng rễ đỗ quyên

-Bài thuốc chữa rong kinh: 30gr rễ đỗ quyên, 30gr kim anh tử, 24gr tuyền phúc hoa, 15gr tây thảo. Tất cả cho vào ấm sắc lấy nước uống, mỗi ngày uống 2 – 3 lần. Hoặc có thể sử dụng 30 – 60gr rễ đỗ quyên, thêm chút rượu vang rồi sắc lấy nước uống hằng ngày.

– Chữa chứng đau bụng do hậu sản: 30 – 60gr rễ đỗ quyên tươi đem sắc uống, chia làm 3 – 4 lần trong ngày.

– Chữa rối loạn kinh nguyệt: Dùng 15gr rễ đỗ quyên, 15gr rễ bạc hà, 15gr ích mẫu thảo, 9gr hoa hồng. Tất cả cho vào ấm sắc lấy nước uống.

– Trị chứng đau bụng kinh, đau lưng: 30gr rễ đỗ quyên, 30gr rễ hải kim sa, 15gr ô dược. Tất cả cho vào ấm sắc lấy nước uống. Nên uống trước mỗi kỳ kinh. Uống liên tục từ 1  – 2 tháng thì chứng đau bụng kinh, đau lưng do chuẩn bị đến kì kinh sẽ hết.

– Chữa áp xe vú giai đoạn viêm tấy: Dùng 15 – 30gr rễ đỗ quyên để sắc uống hằng ngày. Dùng lá đỗ quyên tươi và hương phụ đắp vào chỗ đau để tăng hiệu quả điều trị.

CÂY ĐỖ QUYÊN
Đánh giá bài viết

Mọi câu hỏi thắc mắc của bạn sẽ được Trung tâm tư vấn MIỄN PHÍ

1. Gọi tới hotline (024) 625 439 82 hoặc (024) 625 439 83

2. Để lại < SỐ ĐIỆN THOẠI > liên hệ theo mẫu sau:

(Mọi thông tin cá nhân của bạn đều được bảo mật)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.